KIZILIRMAK PROJE İHALESİNDE YANIT BEKLEYEN SORULAR!

Mehmet BAKIR

Kızılırmak Projesi’nde Rekabet Engellendi mi, İhale Süreci Nasıl Yürütüldü?

Sivas kent merkezini Kızılırmak ile buluşturmayı hedefleyen rekreasyon projesi, son günlerde hukuki ve idari tartışmalarla gündemde. Kamu kaynaklarının kullanımı ve idari usuller üzerine yürütülen tartışmalarda; 2016 yılında Belediye Başkanı Mimar Sami Aydın döneminde düzenlenen fikir yarışmasından yıllar sonra hayata geçirilmek istenen uygulama projesi arasındaki ciddi farklar ve ihale yöntemi kamuoyunda soru işaretlerine yol açıyor.

Basın özgürlüğü ve kamuoyunu bilgilendirme sorumluluğumuz gereğince; 2025 yılındaki uygulama projesini doğrudan temin yöntemiyle tek bir firmaya hazırlatan dönemin Plan Proje Müdürü Muhammet Kuşçu ve ilgili yetkililerin Sivas halkı adına yanıtlaması talebiyle şu kritik soruları gündeme taşıyoruz:

1. Saha Sınırları Dışındaki Mısmılırmak Neden İhalesiz Pakete Eklendi?

2016 yılında düzenlenen "Sivas Kızılırmak ve Çevresi Fikir Projesi Yarışması" şartnamesinde yarışma alanı Eğri Köprü ile Kesik Köprü arası (~600 hektar) olarak kesin çizgilerle ilan edilmiştir. Ancak uygulama aşamasında yarışma alanı dışında kalan Mısmılırmak sahası ve bu alandaki kafe/büfe gibi yapıların da çizim işi aynı pakete dahil edilmiştir.

• • Yarışmayı kazanan mimari ekibin yarışma sınırları dışında kalan Mısmılırmak sahası üzerinde hiçbir telif veya meşru öncelik hakkı bulunmadığı halde, bu bölgenin projeleri neden rekabete açık bir ihale ile yaptırılmamıştır?

• • Ayrı bir hizmet alımı konusu yapılması gereken Mısmılırmak kısmının da "Kızılırmak yarışma birincisi" gerekçesiyle aynı yükleniciye ihalesiz devredilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesindeki Temel İhale İlkeleri (Rekabet, Saydamlık ve Kaynakların Verimli Kullanımı) kurallarının ihlali değil midir?

2. Şartnamede "Kesin İş Verilecektir" Taahhüdü Yokken Neden Doğrudan Temin Tercih Edildi?

Sivas Belediyesi’nin 2016 yılındaki diğer bir yarışma şartnamesi olan Kızılırmak Köprüsü yarışma şartnamesinde birinciliği kazanana işin verileceği açıkça ve detaylıca taahhüt edilmişken; Kızılırmak ve Çevresi Fikir Yarışması şartnamesinde "Çoklu aktör yapısı dikkate alınmalıdır, idare uygulanmasını hedeflemektedir" şeklinde esnek bir ifadeye yer verilmiştir.

• • Şartnamede idarenin işi yarışma dışında ihaleye çıkarma yetkisi saklı tutulmuşken, yarışma kapsamını aşan devasa bir projenin rekabete tamamen kapatılarak KİK 22/b (Doğrudan Temin) ile verilmesinin idari gerekçesi nedir?

• • İdare, kamu kaynağını en verimli şekilde kullanmak adına neden Belirli İstekliler Arası İhale veya rekabete açık bir hizmet alımı yolunu tercih etmemiştir?

3. Yarışmadaki Fikir ile Uygulanan Proje Arasındaki Sapma Hukuken Ne Anlama Geliyor?

2016 yılında derece alan 58246 rumuzlu birincilik projesinde, inşaat emsalinin %50'si rezerve alan olarak bırakılmış ve minimal yapılar önerilmiştir. Ancak uygulama safhasında yarışma jürisinin değerlendirmediği 5.000 m² Fuar Alanı, 2.500 m² Modern Selçuklu Kulesi, devasa seralar, düğün/konferans salonları ve 20'den fazla kafe/seyir kulesi gibi yoğun kapalı alan yapıları projeye eklenmiştir.

• • Fikir projesinden bu derece sapılması ve jüri onayından geçmemiş devasa kapalı yapıların projeye eklenmesi, yapılan işin "yarışma projesinin uygulanması" niteliğini ortadan kaldırmamış mıdır?

• • Yarışmadaki özgün fikir tanınmaz hale geldiği halde, bu projenin halen KİK 22/b kapsamındaki "telif/özel hak" gerekçesiyle ihalesiz yürütülmesi kamu ihale mevzuatına uygun mudur?

4. Kamu Zararı ve Maliye Riski Göz Göre Göre Üstlenildi mi?

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesi uyarınca kamu kaynaklarının verimsiz kullanılması ve rekabete açık ihaleyle daha uygun bedelle elde edilebilecek işlerin tek bir adrese kısıtlanması kamu zararı riski taşımaktadır.

• • Mısmılırmak sahası ve yarışmada yer almayan kapalı alan binaları için rekabete açık bir ihale yapılmış olsaydı kamu kaynakları daha tasarruflu kullanılabilir miydi?

• • Rekabete açık yapılması gereken kısımların ihalesiz tek bir firmaya paketlenmesi, yarın bir Sayıştay denetiminde zimmet ve kamu zararı incelemesine konu olduğunda bunun sorumluluğunu kim üstlenecektir?

KAMUOYU ADINA SON SÖZ:

Bizler gazeteci olarak kimsenin kişisel itibarını veya kurumların şahsiyetini hedef almıyoruz. Bizim görevimiz, Sivas halkının milyonlarca liralık kamu kaynağının aktarıldığı bu devasa projede şeffaflığı sağlamak ve kamu adına soru sormaktır. İlgili ve yetkili makamlardan bu sorulara doyurucu, belgeli ve şeffaf yanıtlar bekliyoruz.