Tüm Maden ve Jeotermal Ruhsatlar Risk Altında

Vali Şimşek’in Ruhsat İptali Türkiye Genelinde Kriz Yaratabilir: Tüm Maden ve Jeotermal Ruhsatlar Risk Altında

Sivas Valisi Yılmaz Şimşek’in, Kangal’daki dünyaca ünlü Balıklı Kaplıca’ya ait su işletme ruhsatını, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’na aykırı biçimde iptal etttiği yönündeki gelişmeler Türkiye genelinde büyük tartışmalara yol açacağa benziyor.  Ruhsat sahibi Ünsallar A.Ş.’ye ait olan ve 2039 yılına kadar geçerli su işletme ruhsatı, Vali Şimşek’in “vali oluru” ile “hukuka aykırı” bir şekilde feshedildiğine dair açıklama yapıldı.

İptal kararının dayanağı olarak, 2012 yılında açılan ve idare aleyhine sonuçlanan bir dava ile o dönemde düzenlenen mülkiye müfettişi raporunun gösterilmesi, hukuk çevrelerinde ve enerji sektöründe ciddi endişe yarattı. Oysa söz konusu rapor, daha önce yargı denetiminden geçmiş ve davalı idare, ruhsatın iptali talebiyle açılan davayı kaybetmişti.

5686 Sayılı Kanun Devre Dışı mı Bırakılıyor?

Valilik tarafından alınan bu kararın, 5686 sayılı kanunu fiilen etkisiz hale getirdiği ileri sürülüyor. Hukukçulara göre, geçerli bir ruhsatın ancak kanunda belirtilen açık ve sınırlı sebeplerle iptal edilebileceğine dikkat çekiliyor. Oysa Balıklı Kaplıca örneğinde, ne ilgili kanun hükümlerine başvurulmuş ne de ruhsatı düzenleyen merci olan MAPEG’in sürece dâhil edildiği görülüyor.

Bu durum, yalnızca Balıklı Kaplıca ile sınırlı kalmayabilir. Sektör temsilcileri ve uzmanlar, valilik kararıyla yapılan bu iptalin “emsal teşkil edebileceğini” ve Türkiye genelindeki tüm maden ve jeotermal işletme ruhsatlarını hukuki risk altına sokabileceğini ifade ediyor.

“Valilik Yetkisini Aştı” Eleştirisi

Enerji ve madencilik alanında faaliyet gösteren çevreler, ruhsatlandırma yetkisinin MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) gibi merkezi idare organlarına ait olduğunu, valilik makamının ise bu yetkiyi haiz olmadığını vurguluyor. Bu nedenle yapılan işlemin yetki gaspı anlamına geldiği ve açıkça Anayasa’ya ve idari yargı içtihatlarına aykırı olduğu belirtiliyor.

Anayasa’nın 168. maddesi doğal kaynakların kamu yararı çerçevesinde devlet denetiminde işletilmesini düzenlese de, bu maddeye dayanılarak doğrudan ruhsat iptali yapılmasının mümkün olmadığı, iptalin ancak yargı kararıyla veya yetkili idare tarafından yapılabileceği ifade ediliyor.

Tüm Gözler Ankara’da

Olayın yankıları Ankara’ya da ulaştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın, söz konusu işlem hakkında bir inceleme başlatabileceği konuşulurken; yatırımcılar, sektördeki diğer ruhsat sahipleri ve hukukçular bu kararın geri alınmaması halinde, Türkiye’deki yatırım güvenliği ortamının büyük yara alabileceği görüşünde birleşiyor.

Ünsallar A.Ş. yetkilileri ise konuyu yargıya taşıyacaklarını ve ruhsat haklarını sonuna kadar savunacaklarını açıkladı.